Tekeningen & schilderijen (en nog wat grafiek)

stillevens

Main Content

schilderijen

zie ook:
tekeningen
grafiek

"Het is zo stil, zo'n stilleven." Dit wordt wel eens gezegd over dit eeuwenoude thema uit de schilderkunst. Wel, tegen deze waarheid valt natuurlijk niets in te brengen. Die stilte vind ik eerder een voordeel. Op de opleiding in Rotterdam deed ik het graag. Uiteindelijk ben ik met een serie stillevens afgestudeerd in Rotterdam en ook met een serie stillevens op de academie in Tilburg.

Zie:
afstudeerwerk Rotterdam
afstudeerwerk Tilburg

In de 17e eeuw stond het stilleven op de laagste sport van de schilderkunstige ladder. De Zeeuw Adriaen Coorte trok zich evenwel hier niets van aan en schilderde zijn prachtige paneeltjes met schelpen of klein fruit. Weliswaar met hier en daar een foutje in het perspectief, maar dat overkwam zijn collega kerkenschilder Pieter Jansz. Saenredam ook wel eens.

Waarmee begint een stilleven eigenlijk als het onderwerp gekozen is?

Met de hoogte van de tafelrand, natuurlijk! In de droge naaldstillevens valt de ooghoogte zelfs gelijk met de tafelrand.

Ik dacht dat letters in mijn eerdere stillevens een constante was.
Het blijkt de schelp te zijn.

Daarna: hoe leuk is het bepalen van de compositie! Kijken en schuiven en kijken. Een zeer fraai voorbeeld is 'Kweepeer, kool, meloen en komkommer' uit 1602 van de Spaanse schilder Juan Sánchez Cotán. Hierbij doen de restvormen natuurlijk ook een duit in het zakje. De compositie van Cotán werd in het Spaans ook wel 'bodegón' genoemd. Bodega betekent zoveel als voorraadkamer, herberg of wijnkelder. In de Spaanse kunst is een bodegón een stillevenschilderij dat een ondiepe, vaak donkere ruimte toont, waarin eten als groenten of vis en tafelwaar als kruiken zijn uitgestald. Het stilleven van Francisco de Zurbarán uit 1636 is een prachtig voorbeeld van compositierangschikking, vormrijm en lichtval. Ondanks het alledaagse karakter was in Spanje het stilleven niet van een lagere orde. Het stond gelijk met de portret- en historieschilderkunst.